Je komt thuis na een gewone werkdag en eigenlijk is het op.
Niet omdat er iets bijzonders is gebeurd. Maar er waren gesprekken, achtergrondgeluiden, mensen die iets van je nodig hadden, onverwachte veranderingen en ondertussen probeerde je ook nog alle ballen in de lucht te houden.
Waar iemand anders gewoon verdergaat met zijn avond, heb jij eerst stilte nodig.
Herkenbaar?
Dan wordt al snel het woord hooggevoeligheid gebruikt. Maar wat betekent dat eigenlijk?
Je brein krijgt veel te verwerken
Sommige mensen merken meer op van wat er rondom hen gebeurt. Geluiden, geuren, drukte en beweging, maar ook sfeer, emoties of kleine veranderingen in hun omgeving.
Dat betekent niet dat je minder aankunt of dat je “niet tegen prikkels kunt”. Er komt vooral veel informatie binnen die verwerkt moet worden.
En dat kost energie.
Zeker wanneer er weinig ruimte is om tussendoor te herstellen.
Wat kan ik? Of wat kan ik vandaag aan?
Je grens ligt niet iedere dag op dezelfde plaats.
Na een goede nacht, in een rustige periode en met voldoende ruimte in je hoofd kun je misschien prima een drukke dag aan.
Combineer diezelfde dag met slecht slapen, zorgen thuis, stress op het werk of een agenda zonder adempauzes en plots kan diezelfde drukte te veel worden.
Daarom kijk ik liever niet alleen naar:
“Wat kan ik?”
maar ook naar:
“Wat kan ik vandaag aan?”
Dat is ook een belangrijk uitgangspunt in de manier waarop ik rond energiemanagement werk met cliënten.
We kijken niet alleen naar wat iemand allemaal kan of zou moeten kunnen. We staan vooral stil bij hoeveel energie er op dit moment beschikbaar is.
Wat vraagt energie? Wat geeft energie? Welke signalen vertellen dat je grens dichterbij komt? En waar kun je vroeger bijsturen?
Want iets kunnen betekent niet automatisch dat je het op ieder moment ook aankunt.
Door die signalen beter te leren herkennen, kun je bewuster keuzes maken en herstelmomenten inbouwen vóór je batterij helemaal leeg is.
Overprikkeling komt vaak pas achteraf
En daar zit vaak de moeilijkheid: we voelen onze grens niet altijd aankomen.
We gaan door.
Nog even dit. Nog snel dat. Die afspraak lukt ook nog wel.
Tot je systeem zegt: genoeg.
Je wordt prikkelbaar, emotioneel of doodmoe. Je hoofd lijkt niet meer mee te willen. Je wilt vooral alleen zijn en even niets of niemand om je heen hebben. Beslissingen nemen wordt moeilijker en geluid of drukte komt plots nog harder binnen.
Op zo’n moment proberen we soms vooral harder ons best te doen.
Terwijl ons lichaam eigenlijk iets anders vraagt: herstel.
Misschien hoef je jezelf niet voortdurend aan te passen
We zoeken de oplossing vaak bij onszelf.
Ik moet beter tegen drukte kunnen.
Ik moet mij minder aantrekken.
Ik moet gewoon leren omgaan met al die prikkels.
Maar misschien ligt daar niet altijd de oplossing.
Misschien past een landschapsbureau gewoon niet bij jou. Misschien heb je na je werk twintig minuten stilte nodig voor je opnieuw beschikbaar kunt zijn voor je gezin. Misschien helpt het om afspraken minder kort op elkaar te plannen of niet voortdurend bereikbaar te zijn.
Hooggevoeligheid hoeft geen tekortkoming te zijn, maar kan wel betekenen dat je tegen bepaalde grenzen aanloopt.
De uitdaging zit vaak in het leren herkennen van die grenzen, ze ook willen erkennen en er rekening mee durven houden.
Niet blijven vechten tegen wat je nodig hebt, maar leren luisteren naar jezelf.
En misschien vraagt dat nog het meest van alles: mildheid voor jezelf.
Hooggevoeligheid is geen diagnose
Nog even belangrijk: hooggevoeligheid is geen psychiatrische diagnose.
Er kunnen gelijkenissen zijn met bijvoorbeeld autisme, ADHD, angst, langdurige stress of burn-out. Daarom is het niet altijd helpend om jezelf zo snel mogelijk in een bepaald hokje te plaatsen.
Het label is uiteindelijk minder belangrijk dan begrijpen wat er bij jou gebeurt.
Wat kost jou energie?
Welke prikkels komen hard binnen?
Wanneer merk je dat je grens dichterbij komt?
Wat helpt jou herstellen?
En vooral: wat heb jij nodig om niet iedere keer over die grens te gaan?
Niet minder voelen, maar beter leren luisteren
Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap.
Het doel hoeft niet te zijn dat je minder gevoelig wordt.
Wel dat je jezelf beter leert kennen en sneller leert luisteren naar de signalen van je lichaam en je hoofd.
Zodat je niet telkens hoeft te wachten tot je batterij helemaal leeg is.
En dan verschuift de vraag van:
“Waarom kan ik dit niet gewoon aan?”
naar:
“Wat heb ik vandaag nodig om goed voor mezelf te zorgen?”
Niet alles hoeft opgelost of veranderd te worden.
Soms begint het bij herkennen wat je nodig hebt, erkennen waar je grenzen liggen en jezelf de ruimte geven om daar ook naar te handelen.